🌿 आयुर्वेद - गुड़मार (जिमनामा सिल्‍वेस्‍टर)

जिमनामा सिल्‍वेस्‍टर (Gymnema Sylvestre) जिसे हम और गुड़मार के नाम से जानते हैं। गुड़मार के फायदे बहुत अधिक होते हैं क्‍योंकि यह एक आयुर्वेदिक औषधीय पेड़ है। जिसका उपयोग सदियों से मधुमेह (diabetes) के उपचार के लिए आयुर्वेद में बड़ी मात्रा में किया जाता है। यह जड़ी बूटी उष्‍णकटिबंधीय जंगलों में पाई जाती है। जिमनामा सिल्‍वेस्‍टर या गुड़मार का उपयोग मूत्र संबंधी परेशानियों (urinary tract ), मोटापा, चयापचय, खांसी, सांस लेने की समस्‍या, आंखों की समस्‍या, अल्‍सर, पेट दर्द जैसी कई बीमारियों को दूर करने के लिए किया जाता है।

औषधीय उद्देश्‍य के लिए गुड़मार पेड़ की पत्तियों का उपयोग किया जाता है। इसकी ताजा पत्तियों (Fresh leaves) को चबाने से कुछ समय के लिए आस्‍थाई रूप से आपको मीठे स्‍वाद का अनुभव नहीं होता है। यह प्रभाव पत्तियों में मौजूद सक्रिय तत्‍वों के सीधे संपर्क के कारण होता है। इस जड़ी बूटी को मधुनाशिनी या गुरमार या गुद्रा के रूप में जाना जाता है, इन सभी शब्‍दों का शाब्दिक अर्थ यह है कि यह चीनी को नष्‍ट कर देता है। शुगर के अतिरिक्त इस जड़ी बूटी का उपयोग अन्‍य बीमारियों के उपचार में भी किया जाता है।

》गुड़मार के फायदे : – 

जिमनामा सिल्‍वेस्‍टर (गुड़मार) के कई स्‍वास्‍थ्‍य लाभ हैं। गुड़मार का उपयोग कई वर्षों से भारत में औषधी के रूप में किया जा रहा है। विशेष रूप से यह मीठे स्‍वाद को दबाने के लिए जाने जाते हैं। ऐसा माना जाता है कि गुड़मार में एंटी- एलर्जिक (Anti-allergic), एंटीवायलर और लिपिड को कम करने के गुण होते है। गुड़मार मधुमेह से पीड़ित लोगों को भी लाभ दिलाने में मदद करता है। इस लेख मे आप जानेगें गुड़मार किस प्रकार हमारे लिए फायदेमंद होता है।

• शुगर का देसी इलाज है गुड़मार – 

इस आयुर्वेदिक पौधे में कुछ ऐसी एंटी-एथेरोस्‍क्‍लेरोटिक (anti-atherosclerotic) क्रियाएं होती हैं। जो हमें कई महत्‍वपूर्ण स्‍वास्‍थ्‍य लाभ दिलाने में मदद करती हैं। गुड़मार में हाइपोग्‍लइसेमिक क्रिया होती है जिसका मतलब यह है कि यह मानव शरीर में रक्‍त शर्करा के स्‍तर को कम करने में मदद करता है। जिन लोगों को मधुमेह की समस्‍या होती है उन लोगों के लिए गुड़मार बहुत ही उपयोगी होता है। गुड़मार आपके रक्‍त प्रवाह में लिपिड (lipids) की मात्रा को भी कम करने में मदद करता है।

गुड़मार टाइप 2 मधुमेह के इलाज के लिए भी बहुत ही उपयोगी होता है। आमतौर पर मधुमेह मेलिटस टाइप 2 इंसुलिन की कमी के कारण उच्‍च रक्‍त ग्‍लूकोज द्वारा वर्णित एक चयापचय (Metabolism) विकार है और अक्‍सर जीवन शैली और अनुवांशिक संयोजन के कारण होता है। गुड़मार की पत्तियों में ऐसे गुण होते हैं जो चीनी की मात्रा को कम करने मे मदद करते हैं और टाइप 2 मधुमेह रोगियों में हाइपरग्लिसिमिया को नियंत्रित करने में प्रभावी होते हैं। इसलिए आप मधुमेह टाइप 2 रोग को कम के लिए गुड़मार का उपयोग कर सकते हैं जो आपके रक्‍त शर्करा को नियंत्रित करने में मदद करता है।

नोट – इस प्रकार की किसी भी आयुर्वेदिक जड़ी बूटी का सेवन करने से पहले अपनी शुगर की जाँच अवश्य करें और डॉक्टर से परामर्श लेने के बाद ही इसका सेवन करें।

• गुड़मार के फायदे गठिया के लिए – 

गुरमार गठिया जैसी समस्‍याओं के लिए एक पारंपरिक (Traditional) उपचार है। गठिया रोग के प्रारंभिक स्‍तर में यदि गुड़मार का उपयोग किया जाता है तो यह गठिया रोग को विकसित होने से पहले ही रोक देता है। इसमें एंटी-इंफ्लामैट्री (anti-inflammatory) गुण होते हैं जो गठिया के उपचार में मदद करता है। यह पानी के प्रतिधारण में भी मदद कर सकता है क्‍योंकि यह एक अच्‍छा मूत्रवर्धक (diuretic) होता है।

• गुड़मार का प्रयोग बढ़ती उम्र को रोकने में  – 

गुरमार आपकी बढ़ती उम्र को रोकने (anti-aging) में बेहद मदद करता है। यह ऑस्‍मोटिक लेंस को क्षति से बचाने में भी मदद करता है। इसमें कुछ एंटीऑक्‍सीडेंट गुण भी होते हैं जो हमारे स्‍वास्‍थ्‍य के लिए बहुत ही लाभकारी होते हैं। इसके अतिरिक्‍त गुड़मार कोलाइटिस के प्रभावों में सुधार करने में मदद करते हैं। जब गुड़मार का एंटीऑक्‍सीडेंट के रूप सेवन किया जाता है तो यह मधुमेह मेलिटस (diabetes mellitus) के निदान के कारण रक्‍त ग्‍लूकोज और लिपिड पेरोक्‍साइडेशन स्‍तर को कम कर सकता है जो आमतौर पर वृद्धावस्‍था का कारण होता है

• त्‍वचा के लिए गुड़मार के फायदे – 

एंटीबैक्‍टीरियल (Antibacterial) गुणों की अच्‍छी मात्रा गुड़मार की पत्तियों में पाई जाती है जिनका उपयोग त्‍वचा विकारों और संक्रमणों के इलाज में किया जाता है। यह त्‍वचा में ल्‍यूकोडरर्मा (leucoderma) के लिए प्राकृतिक उपचार के रूप में जाना जाता है। गुड़मार पौधे का उपयोग अक्‍सर त्‍वचा सौंदर्य प्रसाधनों में किया जाता है।

• गुरमार के फायदे लीवर के लिए – 

यकृत पेट के दाहिने ओर होता है जो एक बड़ा मांसल अंग (meaty organ) है। यह लगभग 3 पाउंड वजन का होता है और यह लाल या भूरे रंग का होता है जिसे स्‍पर्श करने पर यह रबर की तरह महसूस हो सकता है। लेकिंन आप इसे छू नहीं सकते क्‍योंकि यह आपके शरीर के अंदर प‍सलियों के बीच होता है।

• गुड़मार के पूरक पदार्थों में हेपेट्रोप्रोटेक्‍टीव (hepatoprotective) गुण होते हैं जो आपके यकृत के लिए टॉनिक का काम करते हैं। शायद आपको पता हो कि भारतीय सिरुमालाई पहाड़ियों में रहने वाली जनजातियां गुड़मार के हेपेट्रोप्रोटेक्‍टीव गुणों के कारण इसका उपयोग पीलिया (जॉडिंस) के उपचार में किया करती हैं।

》गुडमार चूर्ण के फायदे :-

• मल त्‍याग को नियमित करे – 

मल त्‍याग करना पाचन तंत्र का आखिरी पड़ाव होता है, जो मानव के गुदा अंग के माध्‍यम से बाहर निकलता है। आपका पाचन तंत्र ( छोटी आंत, पेट और कोलन से बना होता है ) आपके द्वारा जो भी खाया जाता है या पिया जाता है उससे पोषक तत्‍वों (Nutrients) और तरल पदार्थों को आंत से अवशोषित किया जाता है और बचे हुए अपशिष्‍ट पदार्थों को गुदा आंगों की सहायता से बाहर निकालते हैं। गुड़मार के जिमनेमिक एसिड (Gymnemic acid) होता है जो मल त्‍याग करने में होने वाली परेशानियों को कम करने में मदद करते हैं जो कब्‍ज और अपच का कारण बनते हैं।

एक स्‍वस्‍थ्‍य और पौष्टिक आहार में गुड़मार को शामिल कर आप शरीर के लिए आवश्‍यकम पोषक तत्‍वों को प्राप्‍त कर सकते हैं।

》गुड़मार के पत्ते के फायदे – 

उच्‍च रक्‍तचाप या जिसे आप हाइपरटेंशन (Hypertension) के नाम से जानते हैं, भारत में लगभग 20 प्रतिशत से अधिक वयस्‍क लोग इससे ग्रसित हैं। हाई ब्‍लडप्रेशर ऐसी स्थिति है जिसके कारण स्‍ट्रोक, दिल का दौरा (heart attack), कोरोनरी हृदय रोग, दिल की विफलता, गुर्दे की विफलता और अन्‍य गंभीर बीमारीयां हो सकती हैं। उच्‍च रक्‍तचाप के सामान्‍य लक्षणों में सिरदर्द, मतली, उल्‍टी, द्रष्टि परिवर्तन और नाक से खून आना शामिल हैं। 

ऐसी परिस्थितियों में रक्‍तचाप पर विशेष ध्‍यान देना चाहिए, क्‍योंकि यह बहुत से लोगों को प्रभावित करता है। गुड़मार में जिमनामिक एसिड मानव शरीर में उपस्थित एक प्रोटीन एंजियोटेंसिन ll (angiotensin II) जो रक्‍तचाप को बढ़ाने के लिए जिम्‍मेदार होता है, उसकी गतिविधियों को रोकने में मदद करता है और उच्‍च रक्‍तचाप को कम करने में मदद करता है।

यदि आप उच्‍च रक्‍तचाप (high blood pressure) से पीड़ित हैं तो गुड़मार का सेवन करें यह आपके रक्‍तचाप को नियंत्रित करने में आपकी सहायता करेगा।

• गुडमार का उपयोग प्राकृतिक एंटी-इंफ्लामैट्री के रूप में – 

गुड़मार के पेड़ भारतीय उष्‍णकटिबंधीय जंगलों में पाए जाते हैं, जिनकी पत्तियों का उपयोग आयुर्वेदिक दवाओं के निर्माण में किया जाता है। इनमें एंटी-इंफ्लामैट्री (Anti-Inflammatory) गुण होते हैं जो शरीर को हानिकारक कणों से बचाने का काम करते हैं और हमारे शरीर को सुरक्षा दिलाने में मदद करते हैं। इसका उपयोग अस्‍थमा, आंखों की परेशानियों, आस्टियोपोरोसिस, हाइपरकोलेस्‍टेरोलिया (hypercholesterolemia), कार्डियोपैथी (हृदय के रोग), कब्‍ज, माइक्रोबियल संक्रमण अपचन आदि के इलाज में किया जाता है।

• मधुमेह टाइप 1 के लिए गुड़मार की पत्ती के फायदे – 

मधुमेह प्रकार 1 की बीमारी में कोशिका अग्‍नाशय में इंसुलिन उत्‍पन्‍न नहीं करती हैं इस प्रकार रक्‍त और मूत्र में ग्‍लूकोज स्‍तर में वृद्धि हो जाती है क्‍योंकि चीनी को शरीर के द्वारा अवशोषित नहीं किया जा सकता है। यह वसा और प्रोटीन के चयापचय (metabolism) को भी प्रभावित करता है और अन्‍य संवहनी रोग का खतरा बढ़ा देता है।

गुड़मार में एंटीऑक्‍सीडेंट गुण होते हैं जो आमतौर पर लैंगरहैंस (Langerhans) के आइलेट्स को उत्‍तेजित करते हैं। यह इंसुलिन को छिद्रित कोशिकाओं की झिल्‍ली पारगम्‍यता को भी बढ़ाता है। गुडमार की पत्तियों का सेवन करने से इं‍सुलिन निर्भर मधुमेह मेलिटस के रोगीयों का इलाज होता है। और टाइप 1 के उपचार में इसका संभावित उपयोग इसे रोकने और इलाज करने में मदद करता है।

*  गुड़मार की औषधीय चाय – 

आयुर्वेदिक जड़ी बूटीयों (Herbs) द्वारा तैयार की जाने वाली हर्बल चाय की तरह गुड़मार के पत्‍तों की चाय का भी उपयोग किया जा सकता है। यह स्‍पष्‍ट है कि गुड़मार की चाय का सेवन कर आप चीनी के स्‍वाद को दबा सकते हैं।

एक कप चाय बनाने के लिए चाय के बर्तन में गुड़मार की पत्तियों को ड़ालें और इसमें गर्म पानी मिलाएं। आप इसमें अन्‍य चाय जैसे कि हर्बल टी या ग्रीन टी आदि को भी मिला सकते हैं जो आपके वजन को कम करने में मदद करती हैं। भोजन करने से पहले इस चाय का एक कप सेवन किया जाना अच्‍छा होता है। खास तौर पर जब आप कुछ मीठा खाते हैं ऐसे समय में इस चाय का सेवन जरूर करना चाहिए।

आप चाहें तो गुड़मार की चाय को दिन में 3 बार तक ले सकते हैं। लेकिन इससे अधिक मात्रा में सेवन करने से कुछ नुकसान भी हो सकते हैं।

• कोलेस्‍ट्रोल को कम करने में गुड़मार के फायदे : – 

कोलेस्‍ट्रोल एक मोम पदार्थ (waxy substance) है जो शरीर में यकृत द्वारा बनाया जाता है लेकिन यह कुछ खाद्य पदार्थों में भी पाया जाता है। यह हर कोशिकाओं के लिए महात्‍वपूर्ण भूमिका निभाता है और इसमें उपस्थित विटामिन डी, कुछ हार्मोन और पाचन के लिए पित्‍त बनाने में भी मदद करता है। हालांकि रक्‍त में बहुत अधिक मात्रा में कोलेस्‍ट्रोल का होना दिल और परिसंचरण (Circulation) रोगों के खतरे को बढ़ा सकता है।

गुड़मार में कुछ एंटीऑक्‍सीडेंट (antioxidant) गुण होते हैं जो हानिकारक कोलेस्‍ट्रोल और आंत में ट्राइग्लिसराइड्स के अवशोषण से बचाते हैं और कोलेस्‍ट्रोल के स्‍तर को कम करते हैं। गुड़मार की एंथैथोस्‍क्‍लेरोटिक क्षमता हृदय धमनियों में कोलेस्‍ट्रोल के द्वारा अवरोध को कम करने के लिए प्रयोग की जाती है।

》गुड़मार के नुकसान : – 

सुरक्षित मात्रा में गुड़मार का सेवन करने पर यह वयस्‍कों के लिए बहुत ही फायदेमंद होती है। लेकिन यदि जरूरत से ज्‍यादा मात्रा में इसका सेवन किया जाए तो इसके कुछ नुकसान भी हो सकते हैं।

• जिन लोगों को दूध से एलर्जी होती है उन लोगों में गुड़मार का सेवन करने से प्रतिक्रिया (reactions) हो सकती है।

• गर्भवती या स्‍तनपान (pregnant or lactating) कराने वाली महिलाओं और छोटे बच्‍चों के लिए इसे सुरक्षित नहीं माना जाता है। इसलिए इन्‍हें गुडमार का सेवन करने से बचना चाहिए।

• वे लोग जो एंटी- हाइपरग्‍लेसेमिक दवाएं (hyperglycemic drugs) या मधुमेह के लिए अन्‍य दवाएं ले रहे हैं उन्‍हें इस जड़ी बूटी का उपयोग करने से बचना चाहिए।

• अधिक मात्रा में गुड़मार का सेवन करने से यह आपके शरीर में कम रक्‍त शर्करा का कारण बन सकता है

🌱 ఆయుర్వేదం - పొడపత్రి

పొడపత్రి ఒక రకమైన ఔషధ మొక్క. దీని శాస్త్రీయనామం 'జిమ్నిమాసిల్విస్టర్'., అపోసైనేసి కుటుంబానికి చెందినది. ఇది భారతదేశంలో ప్రకృతి సిద్ధంగా అరణ్యాలలో పెరుగుతంది. దీనిని సంస్కృతంలో "మేషశృంగి" అని పిలుస్తారు. అంతే కాకుండా "పుట్టభద్ర" / "మధునాశని" అని కూడా అంటారు. జింనిమా సిల్విస్ట్రి అనేది ఒక ప్రఖ్యాతమైన మొక్క. ఈ మొక్కని గుర్మర్ అని అంటారు.గుర్మర్ అంటే హిందీ వాడుకంలో మధుమేహాన్ని చంపేది అని అర్దం.వీటి ఆకులు ధీర్ఘవృత్తాకారంలో,సన్నగా ముక్కల వలె వుంటాయి.ఆకులు మృదువుగా వుంటాయి.పువ్వులు లేత పసుపు రంగులో,గుండ్రాటి ఆకారంలో వుంటాయి.పువ్వులు ఏకనాభిలో పక్కగా ఎర్పడి వుంటాయి.ఏకనాభి యొక్క కాడ పొడుగుగా వుంటాయి. రక్షక పత్రాలు పొడుగుగా,గుండ్రంగా వుంటాయి.

పొడపత్రి తీగజాతికి చెందిన బహువార్షిక మొక్క. ఇది ప్రకృతి సిద్ధంగా అడవుల్లోనూ, పొలాల్లోనూ పెరుగు తుంది. పెరట్లోనూ దీన్ని పెంచుకోవచ్చు. పొడపత్రి పొదలు పైకి పాకి కనిపిస్తాయి. చిన్న పసుపుపచ్చని పుష్పాలు గుత్తులుగా పూస్తాయి. కాయలు 5 నుంచి 7 సెం. మీ. పొడవు కలిగి ఉంటాయి. ఒకేచోట రెండు జంటగా మేక కొమ్ముల మాదిరిగా అమరి ఉంటాయి. పొడపత్రి ఆకులు చాలా చేదుగా ఉంటాయి. నమిలిన 3-4 గంటల వరకు కూడా చేదు అలాగే ఉంటుంది. అయితే.. మధుమేహం లేని వారికి మాత్రమే చేదు రుచి తెలుస్తుంది. ఉన్నవారికి చప్పగా అనిపిస్తుంది.

పొడపత్రి మధుమేహానికి దివ్యౌషధం. ఆకులను నమలవచ్చు లేదా కషాయంగా చేసుకుని తాగొచ్చు. రోజూ పొడపత్రి కషాయం తీసుకుంటే మధుమేహులు రక్తంలో గ్లూకోస్‌ని అదుపులో ఉంచుకోవచ్చు.

ఉపయోగాలు :

• పొడపత్రి ఆకులలో జిమ్నిమిక్ ఆమ్లం ఉంటుంది. ఇది తీపి రుచిని నివారిస్తుంది.

• దీనిని మూత్ర వర్ధకంగాను, ఉత్తేజకారిగాను, జీర్ణకారిగాను, మలబద్ద నివారిణిగాను ఉపయోగిస్తారు.

• ఇది గుండెను, ప్లీహాన్ని ఉత్తేజపరుస్తుంది. దీనిని మధుమేహంలో, జ్వరం, ఉబ్బసము నివారణ కోసం వాడుతారు.

• ఈ మొక్క నుండి వొచిన సారం ప్రాచీన ఆయుర్వేద మందుగా ఇండియా,జపాన్, ఆస్ట్రేలియా దేశాలలో ఉపయోగిస్తారు.

• ఈ మొక్క యొక్క ఆకులు ద్వారా మధుమేహం అనే వ్యాధిని దూరం చేయవచ్చు.

ప్రత్యేక జాగ్రత్తలు & హెచ్చరికలు:

గర్భం మరియు తల్లి పాలివ్వడం: మీరు గర్భవతిగా ఉంటే లేదా తల్లి పాలివ్వడం వల్ల జిమ్నెమా తీసుకోవడం యొక్క భద్రత గురించి తగినంత నమ్మదగిన సమాచారం లేదు. సురక్షితమైన వైపు ఉండండి మరియు వాడకుండా ఉండండి.

డయాబెటిస్: జిమ్నెమా డయాబెటిస్ ఉన్నవారిలో రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలను తగ్గిస్తుంది. తక్కువ రక్తంలో చక్కెర (హైపోగ్లైసీమియా) సంకేతాల కోసం చూడండి మరియు మీకు డయాబెటిస్ ఉన్నట్లయితే మీ రక్తంలో చక్కెరను జాగ్రత్తగా పరిశీలించండి మరియు జిమ్నెమా వాడండి.

శస్త్రచికిత్స: జిమ్నెమా రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలను ప్రభావితం చేస్తుంది మరియు శస్త్రచికిత్సా సమయంలో మరియు తరువాత రక్తంలో చక్కెర నియంత్రణకు ఆటంకం కలిగిస్తుంది. షెడ్యూల్ చేసిన శస్త్రచికిత్సకు కనీసం 2 వారాల ముందు జిమ్నెమా వాడటం మానేయండి.

☘ Ayurvedam - Jamun

Jamun is native to India and indigenous part of Indian folk remedies. In Ayurveda, its fruits, seeds, bark, and leaves are used medicine as it attenuates Kapha and Pitta. Ayurveda strongly recommends this berry for treating various conditions related to heart, arthritis, asthma, stomach pain, bowel spasm, flatulence and dysentery. The diuretic effects of jamun flushes toxins out of the kidneys, while the high fibre content aids in digestion and prevents nausea and vomiting.

According to Ayurvedam -  Jamun is a pivotal ingredient in treating majority of health disorders. Several ancient ayurvedic texts even mention India as Jambudweep or a “land of Jambu” as there are a vast number of jamun trees growing in our nation.

Jamun, the highly nutritious, refreshing and succulent fruit flooding the summer markets has innumerable health benefits. Commonly known as Java plum or Indian blackberry in English, Jamun or Jambul in Hindi, Jambufalam or Mahaphala in Sanskrit, Naavar Pazham in Tamil and Neredu in Telugu, it goes by the botanical name Syzygium cumini.

Jamun, the tall tree with a heavy trunk is native to the Indian sub-continent but is also widely found in various Asian countries. The tree bears fruits which are oblong in shape – that are green when raw but turn pink or purple as they ripen.

In fact, jamun found a special mention in Ramayana and is prized as the ‘Fruit of Gods’ as Lord Rama survived eating this berry during his 14 years of exile in the forest.

Available in two varieties – Jamuns with white toned flesh and has a good amount of pectin while the other one with dark purplish flesh has lower amounts of pectin. Pectin is a polysaccharide substance present in the flesh of berries, fruits like apples that serves as a thickening agent, while making jams and jellies.  Nowadays, its seeds become famous as anti-diabetic medicine.

The outer layer of the fruit appears to be blackish or dark purplish in colour and has a distinct sweet taste with sour and astringent undertones.

Black Plums are also low on calorie count with only 3 to 4 calories compared to other berries and is an excellent source of vitamin C, carbohydrates, protein, iron, magnesium, potassium and few phytochemicals.

The fruit is diuretic, anti- scorbutic and carminative in properties and is a rich source of polyphenolic compounds. Several studies show that the high alkaloid content present in jamun is effective in controlling hyperglycaemia or high blood sugar. Apart from the fruit, extracts from the seeds, leaves and bark are useful for reducing the high levels of blood sugar in your body.

Black Plum being a highly nutritious succulent fruit, can be consumed in various ways. The fruit can either be enjoyed raw or can be taken in the form of juices and is also used in various culinary applications such as salads, smoothies and jam.

The seed can be consumed in the form of powder or churna. These days, the goodness of jamun tree, bark, leaves, fruits are also being integrated into health supplements that are available in the form of tablets and capsules.

Benefits Of Jamun:

Jamun is a powerhouse of various nutritional components. It is loaded with a spectrum of vitamins including vitamin A, vitamin C, calcium, iron, fibre, magnesium, potassium, glucose, protein, carbohydrates and other essential nutrients.

1. Low On Calories:

Jamun is the first choice for those on low calorie diet as it has a very minimal amount of glucose and fructose. With sucrose completely being absent, it makes an ideal snack or fruit for those suffering from diabetes and is highly recommended for those on a weight loss diet plan.

2. Fibre Rich:

Jamun is loaded with fibre that prevents chronic diseases, aids in digestion and cures several gastrointestinal problems like constipation, bowel disorders, nausea, diarrhoea and dysentery.

3. Loaded With Vitamin C:

Jamun being an excellent source of Vitamin C has numerous benefits. The antioxidant properties of vitamin – C or ascorbic acid help in healing wounds, strengthen teeth, bone and cartilage. It is also widely referred as an immune booster as it prevents several respiratory infections like common cough, cold, asthma and other contagious infections. Thanks to vitamin C, regular consumption of this fruit also contributes towards healthy skin and hair.

4. High On Iron:

Jamun being loaded with iron is highly beneficial and is recommended for people suffering from anaemia. The abundance of iron in Jamun makes it one of the natural foods to purify blood, increases red blood cells and haemoglobin count of blood. Traditionally, jamuns are must-have fruit for women and girls during menstruation to balance the huge amount of blood loss. It helps body to recover from weakness and fatigue.

Powerhouse of Phytochemicals and Polyphenols:

Jamun fruit has a rich load of bioactive phytochemicals including polyphenolic compounds and flavonoids. Research confirms that Jamun has anti-cancer and chemo-preventive properties and is quite effective while treating cancer, heart and liver ailments.

Abundance of Minerals:

Jamun contains high amount of minerals like sodium, potassium, magnesium and calcium. The sodium and potassium mainly balance the electrolyte content in the body whereas calcium and magnesium are essential for healthy bones and teeth.

Jamun For Various Health Conditions:

1. Diabetes Management:

Ayurveda suggests Jamun as a highly effective fruit while fighting against diabetes. The seeds of the fruit have active ingredients called jamboline and jambosine that slow down the rate of sugar released into the blood and increases the insulin levels in the body. It converts starch into energy and reduces the symptoms of diabetes such as frequent urination and thrusting.

2. Healthy Heart:

Jamun is laden with high amounts of potassium. It is extremely beneficial in keeping heart related ailments at a bay. Regular consumption of Jamun prevents hardening of arteries which leads to atherosclerosis, reduces the various symptoms of high blood pressure thereby controlling hypertension and prevents strokes and cardiac arrests. A serving of 100 gm jamun contains 79 mg of potassium which makes this juicy fruit appropriate for a high blood pressure diet.

3. Weight Loss:

Being low on calories and high on fibre, makes Jamun an ideal fruit in all weight loss diets and recipes. It improves your digestion and the pharmacological properties help in minimizing water retention besides boosting body metabolism, satiating your hunger and gives you a feeling of fullness.

4. Oral Hygiene:

Dried and powdered leaves of Jamun have anti-bacterial properties and is used as a tooth powder for strengthening teeth and gums. The fruit and leaves possess strong astringent properties, making it highly effective against throat problems and in eliminating bad breath. The decoction of the bark can be used as a mouth wash or gargled regularly to prevent mouth ulceration and gingivitis.

5. Radiant Skin:

Drinking Jamun juice regularly gives you a healthy, glowing skin. It detoxifies and purifies the blood and makes your skin glow from inside. The high index of Vitamin -C blesses you with a blemish free radiant skin.

1.Mix dried, powdered jamun seeds with honey and apply it as a mask on your face and leave it overnight. It considerably reduces pimples, dark spots and pigmentation, when religiously followed for a month.

2. Apply fresh jamun juice on your face after cleansing. Jamun being a natural astringent act as a toner, it reduces the pores and controls excess secretion of oil.

3. For people having oily skin, mix squashed jamun, curd and rose water and apply it as a face pack. Regular use would cause a noticeable reduction of pimples.

Additional Benefits Of Jamun: 

• Shields Against Infections :

The biochemical compounds present in jamun has been used since ancient times to battle germs and shield the body against various infections. Thanks to its strong anti-viral, anti-bacterial, and antifungal properties, jamun extracts and formulations are not only used for removing bacteria or germs from the body but also used for treating and healing wounds. The bio-active ingredients also help in reducing general debility, weakness, and fatigue and improve the vitality of the body.  

• Aids In Digestion :

The excellent carminative and digestive properties of this incredible fruit make it a one-stop solution for all digestive woes. The anti-flatulent property reduces the formation of gas in the alimentary canal, thus reducing flatulence, constipation, bloating and abdominal distension. The antacid property of jamun extract prevents the formation of excessive acids in the stomach thereby treating indigestion, ulcer, gastritis and promoting better absorption of nutrients in the body.  

• Treats Anaemia :

Owing to the potent detoxifying properties, jamun extract is extremely beneficial in purifying the blood. By cleansing the blood, it improves blood circulation and also helps to remove the toxins and stress hormone from the bloodstream. Additionally, the abundance of iron makes it a natural remedy for anaemia and also provides relief from body weakness and fatigue.

• Fights Respiratory Issues :

The fruit of Gods is considered to be a well-known traditional remedy for all sorts of respiratory troubles. Having powerful anti-inflammatory, anti-biotic, and anti-asthmatic properties, the fruit extract plays a quintessential role in treating the common cold, cough and flu symptoms. It also thins and loosens catarrh particles within the chest and nasal cavities and hence eases breathing and helps the body to get rid of mucus. It is also beneficial in treating bronchitis and asthmatic conditions.  

• Enhances Libido :

Jamun offers a one-shot traditional remedy for boosting libido and improving fertility in men. It showcases strong aphrodisiac properties that not only helps in reducing mental stress and anxiety but also stimulates the production of testosterone that increases libido. It not only increases virility and stamina in men but also improves the production of male hormones like testosterone and luteinizing hormone, thus promoting the motility and quality of sperms in male. 

Jamun in Ayurveda and Supplements:

Jamun is considered to be a magic tree as it is beneficial right from the root, leaves, fruits and even bark for numerous medicinal properties. The pulp and the seeds are significant for treating diabetes while the leaves of the tree are useful for teeth and gum disease. The bark of the tree prevents gingivitis and is also effective against infestation of worms in the body.

The fruit has cold potency (sheeta veerya) and keeps the body cool. It has sweet (madhura rasa), sour (amla rasa) and astringent (Kashaya rasa) taste. Jamun fruit normalises Pitta and Kapha and increases Vata. Due to these actions on doshas, this fruit is helpful in controlling many health conditions and is available in the market in various formulations:

Jamun Churna Powder:

The powder of the seeds of Jamun is highly beneficial in reducing the blood sugar level. It promotes digestion and is effective for a healthy heart and liver. It is also essential for maintaining bone health, blood dysentery, hoarseness, bilious diarrhoea, bed wetting in children and excessive urination in adults.

• Jamun Churna for PCOS:

PCOS or Polycystic Ovary Syndrome causes female infertility. It causes weight gain and increases levels of insulin in the body. Ayurvedic doctors suggest Jamun churna or vatis (i.e. tablets or capsules) containing Jamun as an active ingredient to overcome PCOS.

• Jamun Churna for Male Infertility:

Men suffering from diabetes and obesity, often experience erectile dysfunction and low sexual drive. Regular intake of churna or powder of the seeds, leaves or bark of Jamun acts as a remedy.

      

Triphala Jamun Ras:

This Ayurvedic concoction is a mixture of Jamun, Amla, Harad and Bahera. The key ingredients are popular for therapeutic properties and are helpful in treating vision problems, migraine, digestion, obesity, headache, piles, urinary disorder, stomach problem and constipation. The tonic must be added to your regular diet to garner its benefits.

Jamun Vinegar:

The amazing tonic is prepared by using either the fruit pulp or raw juice. Ayurveda recommends for treating diarrhoea, flatulence, bloating, dysuria and diabetes. It is also used in various culinary preparations.

Other Traditional Uses of Jamun :

Gargling diluted Jamun juice can be used in treating throat problems.

Drinking juice of a ripe jamun fruit can be helpful in curing urine retention and enlargement of spleen.

As Jamun exhibits astringent and antibacterial properties, the juice is useful for treating fungal infections on the scalp.

Ayurveda also suggests using the crushed leaves of jamun as a poultice for skin problems.

Roots of the Jamun is helpful for treating epilepsy

Mix a small quantity of Jamun churna with oil and apply it on boils or other skin problems for getting instant relief.

Consuming jamun regularly can provide you relief from bleeding haemorrhoids.

Jamun is a nutritious and amazing fruit available throughout the summer season. It can be relished in the form of juices, smoothies, ice cream, salad, pies and can also be transformed into jam to savour its taste year long.

Nutritional Value: The jam can be stored throughout the year. It can be spread on breads and chapatis. Apples are loaded with vitamin A, while cinnamon, cardamom, and fennel aid in digestion.

Adverse Effects of Jamun:

Like all fruits, Jamun may exhibit certain contraindications in few people. If you suffer an allergic reaction like hives, skin rash, swollen gums, lips and eyelids after eating the fruit, talk to doctor immediately.

Be mindful of the following while eating Jamun.  

1. Intake of Jamun lowers the blood sugar level naturally, hence it should be avoided before or after a surgery.

2. Pregnant women and breast-feeding mothers must not take jamun without consulting the doctor.

3. As jamun has a mild sour taste, it must not be consumed on empty stomach or after drinking milk as it might cause acidity.

4. Jamun contains minimal sugar, but over consumption may lead to increase in the levels of blood sugar in your body.

5. Avoid nibbling on roadside Jamun, as it may be contaminated with heavy metals from exhaust fumes.

6. Eating huge quantity of jamun may lead to fever, body ache and throat problems.

7. As jamun enhances the Vata dosha in the body, people having a higher level of Vata should avoid consuming the fruit.

8. Jamun should not be taken by people who have atherosclerosis or a history of formation of blood clots.

9. Consuming jamun in huge amount may cause hyperacidity and retention of gas in the stomach.

10. People who have a tendency of vomiting, must not take jamun.

🌿 आयुर्वेद - जामुन

आयुर्वेद के अनुसार, जामुन (Jamun fruit) के बहुत सारे औषधीय गुण होते हैं। इन औषधीय गुणों के कारण जामुन के फायदे अनेक हैं। गर्मी के मौसम में आम के आने के समय जामुन (black berry) भी आ जाता है। जामुन में आयरन, कैल्शियम, प्रोटीन, फाइबर, कार्बोहाइड्रेड भी होता है, इसलिए ये बच्चों के सेहत के लिए भी बहुत अच्छा होता है। 

जामुन एक बहुत ही महत्वपूर्ण आयुर्वेदिक हर्ब है। भारत पहले जम्बुद्वीप कहलाता था - एक ऐसा द्वीप जहाँ जम्बू पेड़ यानी जामुन के पेड़ प्रचुर मात्रा में हैं। जामुन का वानस्पतिक नाम सिजिगियम क्युमिनी (Syzigium cumini) या यूजेनिया जंबोलाना (Eugenia jambolana) या मिरटस क्युमिनी (Myrtus cumini) है। यह जंबुल के रूप में भी जाना जाता है।

जामुन एक मौसमी फल है। खाने में स्वादिष्ट होने के साथ ही इसके कई औषधीय गुण भी हैं। जामुन अम्लीय प्रकृति का फल है पर यह स्वाद में मीठा होता है। जामुन में भरपूर मात्रा में ग्लूकोज और फ्रुक्टोज पाया जाता है। जामुन में लगभग वे सभी जरूरी लवण पाए जाते हैं जिनकी शरीर को आवश्यकता होती है। अगर आपको रोग मुक्त होना है तो जामुन को नमक मिला कर खाइए। आयुर्वेद में जामुन पेड़ का तना, फल, बीज एवं पत्तों का प्रयोग औषधि के लिए किया जाता है।

जामुन का प्रयोग कई सारी बिमारियों के उपचार मे किया जाता है। गर्मियों के दिनों मे जामुन के सेवन करने से लू नहीं लगती है। यह कैंसर की संभावना को कम करने मे भी काफी मददगार है।

जामुन के  फायदे : -

मधुमेह के उपचार मे  :

जामुन खाने से शुगर के रोगी को फायदा होता है।यह रक्त के अंदर शक्करा की मात्रा को नियंत्रित करता है। डायबिटिज के रोगी को रोजाना जामुन का सेवन करना चाहिए। रोज 100 ग्राम जामुन का सेवन करना चाहिए। जामुन की गुठली ब्लड प्रेशर को नियंत्रित करने मे काम आती है।

पेट की समस्याओं को दूर करने मे  :

पेट से जुड़ी समस्या को दूर करने के लिए जामुन फायदे मंद है। रोज सुबह खाना खाने के बाद  जामुन खाने से पेट साफ होता है। पेट के अंदर ऐंठन की समस्या दूर करने के लिए जामुन की छाल का काढा बनाकर पीने से दूर हो जाती है।

एनिमिया के उपचार मे :

जामुन हमारे शरीर के अंदर खून की कमी को दूर करते हैं। जिस व्यक्ति के शरीर के अंदर खून की कमी हो उसे जामुन का सेवन करना चाहिए । जामुन के अंदर कैल्शियम, पो‌टैशियम और आयरन पाये जाते हैं। जो हमारे शरीर की रोगप्रतिरोधक क्षमता को बढाते हैं।

जामुन के पत्ते के फायदे  : -

जामुन के पत्ते मसूड़ों के लिए फायदेमंद हैं। यदि मसूंडों के अंदर खून आता है तो जामून की गुंठली पीस कर नमक के साथ मसूडों पर लगाने से फायदा होता है। यदि मसूड़ों के अंदर सूजन आ रही है तो जामुन के पत्तों को उबाल कर कूल्ला करना चाहिए।

यदि मूंह के अंदर दूर्गंध आ रही है तो जामून के पत्ते चबाना चाहिए ।

लीवर के लिए फायदेमंद  : 

यदि लिवर के अंदर किसी प्रकार की समस्या है तो सुबह शाम जामुन का रस पीना चाहिए जिससे लिवर की समस्या ठीक हो जाएगी ।

पत्थरी के उपचार के अंदर :

यदि किसी व्यक्ति को पत्थरी की समस्या है तो जामुन का पाउडर दही के साथ मिलाकर रोज खाने से पत्थरी की समस्या भी दूर हो जाती है।

गठीया के उपचार करने मे :

जिस व्यक्ति को गठिया होता है। उसे जामुन की छाल को पीस कर जोड़ों पर लेप करने से फायदा होता है।

त्वचा की रंगत को बढ़ाने मे मददगार :

जामुन के बीजों का प्रयोग चेहरे के पिंपल्स को हटाने के लिए किया जाता है। बीजों को पीस कर दूध मिलाकर पेस्ट बनाकर सोने से पहले चेहरे पर लगाएं ऐसा कई दिनों तक करें जिससे चेहरा साफ होगा और चेहरे के दाग दब्बे दूर होंगे ।

आवाज को साफ करने मे :

आवाज को सूरीली बनाने मे भी जामुन मददगार होता है।जामुन का चूर्ण रोज चाटने से आवाज साफ और सूरीली बनती है।

बच्चों के लिए फायदे मंद :

जामुन छोटे बच्चों के लिए भी अच्छे रहते हैं

यदि बच्चों को दस्त की समस्या हो तो जामुन की ताजी छाल को पिस कर बकरी के दूध के साथ मिलाकर पीने से लाभ होता है। यदि बच्चे बिस्तर पर पेशाब करते हैं तो जामुन का चूर्ण खिलाने से लाभ होता है।

जामुन के नुकसान : – 

जैसे जामुन हमारे लिए फायदेमंद है वेसे ही इस का अधिक सेवन नुकसानदायक है।

दूध पिलाने वाली महिलाओं को जामुन का सेवन नही करना चाहिए।

खाली पेट जामुन खाना ख़तरनाक होता है।

जामुन खाने के तुरंत बाद कभी भी दूध नहीं पीना चाहिए।

ज़्यादा मात्रा में जामुन खाने से दर्द और बुखार जैसी समस्याएं हो सकती हैं। इसके साथ ही यह गले और सीने के लिए भी हानिकारक होता है। (और पढ़ें – बुखार का घरेलू इलाज)

बहुत अधिक मात्रा में जामुन खाने से खाँसी हो जाती है और यह फेफड़े के लिए हानिकारक साबित होती है।

🌱 ఆయుర్వేదం - నేరేడు

సంపూర్ణ ఆరోగ్యం కోసం .. ప్రకృతి సిద్ధంగా లభించే ఆహారపదార్థాలు ఎంచుకుంటే చాలు. అలాంటి పండ్లలో నేరేడు ఒకటి. నోట్లో వేసుకోగానే ఇట్టే ఈ పండు పోషకాల గని.. అనారోగ్యాల నివారణి. నేరేడు శక్తి నందించి.. ఆరోగ్యానికి మేలు చేయడమే కాదు.. కొన్నిరకాల రోగాలనూ నియంత్రించే శక్తి నేరేడు సొంతం. ఒక్క పండే కాదు.. ఆకులు.. బెరడు కూడా శరీరానికి ఎంతో మేలు చేస్తాయి. ఆక్సాలిక్‌ టాన్మిక్‌ ఆమ్లం, విటమిన్లు, క్రోమియం.. వంటివి నేరేడులో పుష్కలం. నేరేడుపండు ఆరోగ్యానికి మంచిది. ఔషధగుణాలు కల్గిన చెట్టు . ప్రతీ 100గ్రాముల నేరేడులో ప్రోటీన్స్‌ 0.07శాతం, క్రొవ్వులు 0.3, ఖనిజాలు 0.04, నారం 0.9, పిండిపదార్ధాలు 15మి.గ్రా., ఫాస్ఫరస్‌ 15, ఐరన్‌ 1.2, విటమిన్‌ సి 18మి.గ్రా. ఉంటాయి. దీనిలో ఉన్న చక్కెరలో గ్లూకోజ్‌, ప్రక్టోజ్‌లు ముఖ్యమైనవి. నేరేడులో ఉన్న ఆవ్లుగుణంవల్ల దీన్ని జామ్‌లు, వెనిగర్‌, సాండీస్‌, ఆల్కహాల్‌, తక్కువశాతం ఉండే వైన్‌ల తయారీలో వాడుతుంటారు.

గణేష్కు ఇష్టమైన పదార్థాలలో వెలగపండ్లుతో పాటుగా నేరుడుపళ్ళు, ఆకులు కూడా ఉన్నవి. 

నేరేడు చెట్టు ఫలం వల్ల ఉపయోగాలు కోకొల్లలు. నేరుడు చెట్టు పళ్ళే కాదు, కాండపు బెరడుతో సహా ఆయుర్వేద ఔషధాల తయారీలో విరివిగా వినియోగిస్తారు. సంస్కృతంలో దీనిని జంభూ ఫలం అంటారు. మన దేశానికి ప్రాచీన నామం కూడా ‘‘జంభూ ద్వీపం’’ అందుకే హైందవ మంత్రాలలో జంభూ ద్వీపే....భరత వర్షే....భరత ఖండే......అని ఉంటుంది. పేరుకు తగ్గట్టే మన దేశంలో ఇవి అధికంగా పండుతాయి. 'సిజీజీయం క్యూమిస్‌' దీని శాస్త్రీయ నామం. ఇవి సీజనల్‌ పళ్ళు. సాధారణంగా వేసవి ఆఖరు నుంచి వర్షాకాలం మొదలైన రెండు మూడు వారాల వరకూ ఉంటాయి. ఇవి సున్నితంగా ఉండటం వల్లకింద పడితే పాడవుతాయి. అందువల్ల వీటిని జాగ్రత్తగా కోస్తారు. వీటిలో అల, చిట్టి, జంబో తదితర రకాలు ఉన్నాయి.

1. గుండ్రంగా పెద్దగ వుండే జంబో నేరేడు ఒక రకం. 

2. కోలగా వుండి పెద్దగా వుండే రకం. వీటిని అల్ల నేరేడు అని అంటారు. 

3. గుండ్రంగా వుండి చిన్నవిగా వుంటాయి. వీటి చిట్టి నేరేడు అని అంటారు.

నేరేడు చెట్టు కలప ఉపయోగాలు :

దీని కర్ర (కలప) అనేక విధాలుగా ఉపయోగ పడుతుందుంది. తలుపులు, కిటికీలు, కుర్చీలు, బల్లలు, ఇతర ఇంటి సామానులు చేయడావిని ఉపయోగిస్తుంటారు.

నేరేడు పండ్లు ఆరోగ్యానికి బహు విధాలుగా ఉపయోగాపడుతాయి. అందుకే ఈ పండ్లను ఆరోగ్య ఫలప్రధాయిని అని పిలుస్తుంటారు.  

 * నేరేడు ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు :

• డయాబెటిక్ కు మంచిది: నేరేడు పండ్లలో అతి తక్కువ గ్లైసిమిక్ ఇండెక్స్ ఉండటం వల్ల ఇవి డయాబెటిక్ పేషంట్లకు చాలా మంచిది. ఇది డయాబెటిక్ రోగుల్లో బ్లడ్ షుగర్ లెవల్స్ ను కంట్రోల్లో ఉంచడమే కాదు, సాధరణంగా వచ్చే డయాబెటిక్ లక్షణాలు తరచూ దాహం మరియు తరచూ యూరినేషన్ వంటి లక్షణాలను నివారిస్తుంది. ఇది మధుమేహ బాధితులకు వరంలా పనిచేస్తుంది. గింజల్ని ఎండబెట్టి పొడిగా చేసుకొని నీటిలో కలుపుకొని తాగితే శరీరంలో చక్కెర నిల్వలు తగ్గుతాయి. 

• గుండె జబ్బులను దూరంగా ఉంచుతుంది : నేరేడు పండ్లులో పొటాషియం కంటెంట్ అత్యధికంగా ఉంటుంది . 100గ్రాముల పండ్లలో 55mg ల పొటాషియం ఉంటుంది. అనారోగ్యకరమైన ఆహారం తీసుకొనే వారిలో కొన్ని పోషకాహారాల లోపం వల్ల గుండె జబ్బలకు కూడా దారి తీస్తుంది. కాబట్టి యాంటీఆక్సిడెంట్స్ పుష్కలంగా ఉండే ముదురంగు ఆహారాలైన నేరేడు పండ్లు మరియు టమోటో వంటి పండ్లను తరచూ తీసుకోవడం వల్ల గుండె ఆరోగ్యంగా ఉంచడానికి సహాయపడుతుంది.ఈ పండులోని యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు మెదడుకు, గుండెకు ఔషధంగా పనిచేస్తాయి.

• దంత సమస్యలను నివారిస్తుంది: నేరేడు పండ్లలో ఉండే యాంటీ బ్యాక్టీరియల్ లక్షణాల వల్ల దంత సమస్యలను నివారించే అనేక మందుల్లో వీటిని విరివిగా ఉపయోగిస్తున్నారు. నేరేడు పళ్లను తీసుకొనే వారిలో పళ్లు, చిగుళ్లు బలంగా ఉంటాయి. ఆకుల్ని దంచి కషాయంగా కాచి పుక్కిలిస్తే దంతాలు కదలడం.. చిగుళ్ల వాపులు, పుండ్లు వంటివి త్వరగా తగ్గుతాయి. ఆకులను నమిలి నీళ్లతో పుక్కిలించి ఉమ్మి వేస్తుంటే.. నోటి దుర్వాసన తగ్గుతుంది.

• శరీరంను డీహైడ్రేష్ నుండి రక్షిస్తుంది: వేసవిలో వేడి వాతవరణం నుండి మన శరీరం డీహైడ్రేషన్ కు గురికాకుండా కాపాడుతుంది. అలాగే దప్పికను కంట్రోల్ చేస్తుంది.

• చర్మ సంరక్షణ: స్కిన్ రాషెష్ ను నివారించి క్లియర్ స్కిన్ అందిస్తుంది. నేరుడు గింజలను పౌడర్ చేసి, ఆపౌడర్ ను పాలతో మిక్స్ చేసి ముఖానికి అప్లై చేసి మరుసటి రోజు ఉదయం శుభ్రంగా కడిగితే మొటిమలను నివారించబడుతాయి. వృద్దాప్యము త్వరగా రాకుండా చేస్తాయి. వీటిలో యాంటీఆక్సిడెంట్స్ అధికంగా ఉండటం వల్ల వృద్దాప్యము ఆలస్యం చేస్తుంది. వృద్ధులవుతున్న కొద్దీ మెదడు నెమ్మదించే అవకాశమున్నది . అలాంటి అనారోగ్యలనుండి కాపాడుతాయి.

• రోగనిరోధక శక్తిని పెంచుతుంది: నేరుడు పండు శక్తివంతమైన యాంటి ఆక్సిడెంటుగా పనిచేయడమే కాక, రోగనిరోధక శక్తి మెరుగవడానికి తోడ్పడతాయి. వీటిలో ఉండే క్యాల్షియం, ఐరన్, పొటాషియం, మరియు విటమిన్స్ సి శరీరానికి గ్రేట్ గా సహాయపడి, శరీరం యొక్క రోగ్యనిధోక శక్తిని పెంచతుంది.

• కంటి ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరుస్తుంది: నేరేడులో విటమిన్‌-ఎ, సి వంటి పోషకాలుంటాయి. ఇవి కళ్లు, చర్మం ఆరోగ్యానికి మంచివి.

• ఎముకలను బలంగా ఉంచుతుంది: నేరేడు పండ్లలో ఉండే క్యాల్షియం, ఐరన్, పొటాషియం, మరియు విటమిన్స్ సి శరీరానికి గ్రేట్ గా సహాయపడి, శరీరంలో ఎముకలు బలంగా ఉండేదుకు సహాయపడుతుంది. 

• శ్వాస సంబంధిత సమస్యలను నివారిస్తుంది: ఆస్తమా, బ్రొకైటిస్ వంటి వాటి చికిత్సలో అద్భుతంగా సహాయపడుతుంది. క్రోనిక్ దగ్గును నివారిస్తుంది. దీర్ఘకాలంగా శ్వాససంబంధిత రోగాలతో బాధపడే వారికి నేరేడు పళ్లు తరచుగా తింటుంటే రోగనిరోధకశక్తి పెరిగి శ్వాససంబంధ రోగాలు దూరం అవుతాయి.

• హీమోగ్లోబిన్ కౌంట్ పెంచడానికి సహాయపడుతుంది: అన్నామలై యూనివర్సిటి అధ్యయనం ప్రకారం ఈ నేరుడు పండ్లు శరీరంలో హీమోగ్లోబిన్ కౌంట్ ను పెంచుతుందని నిర్ధారించారు . ఇందులో ఉండే విటమిన్ సి, మరియు ఐరన్ ఈ రెండు అత్యంత ప్రాముఖ్యత కలిగి ఆరోగ్యంగా ఉండటానికి బాధ్యత కలిగిన న్యూట్రీషియన్స్ బ్లడ్ ప్రెజర్ తగ్గిస్తుంది.నేచురల్ గా బ్లడ్ ప్రెజర్ కంట్రోల్ చేసే లక్షణాలు ఇందులో పుష్కలంగా ఉన్నాయి.

• గౌట్ పెయిన్: నేరుడు పండ్లలో ఉండే విటమిన్ సి గౌట్ పెయిన్ నివారించడంలో అద్భుతంగా సహాయపడుతాయి.

• మెమరీ పవర్: ఒక టేబుల్ స్పూన్ జామున్ జ్యూస్ లో, తేనె, ఆమ్లా పౌడర్ మిక్స్ చేసి ప్రతి రోజూ ఉదయం తీసుకుంటే బ్రెయిన్ పవర్ పెరుగుతుంది. 

• డయోరియా: నేరుడు ఆకులను ఆయుర్వేధ చికిత్సల్లో విరివిగా ఉపయోగిస్తున్నారు. వీటిలోనే వైద్యపరమైన గుణాల వల్ల ఇది డయోరియా మరియు అల్సర్ వంటి జబ్బులను నివారిస్తారు.

• గాయాలను మాన్పుతాయి: పూర్వకాలంలో చీముతో నిండిన గాయాలను నయం చేయడానికి నేరేడు ఆకులను వాడేవారు. ఈ ఆకులకు యాంటిబ్యాక్టీరియల్‌, నయం చేసే గుణాఉంటాయి.

• జీర్ణక్రియను మెరుగుపరుస్తుంది: వేడి ప్రభావానికి కడుపులో గ్యాస్‌ చేరి ఏం తిన్నా అరగనట్లుగా అనిపిస్తుంది. ఒక్కోసారి వాంతి చేసుకోవాలన్న భావన కూడా కలుగుతుంది. ఇలాంటప్పుడు నాలుగైదు నేరేడు పళ్లను తింటే ఉపశమనం కలుగుతుంది. జీర్ణశక్తిని పెంపొందించడమే కాకుండా ఒంట్లోని వేడినీ తగ్గిస్తుంది. నేరుడు పండ్లలో బ్లాక్ సాల్ట్ మరియు జీలకర్ర పౌడర్ వేసి తీసుకుంటే ఎసిడిటి తగ్గిస్తుంది. 

• కాలేయ పనితీరును మెరుగుపరుస్తుంది: కాలేయం పనితీరు క్రమబద్ధీకరించడానికి లేదా శుభ్రపరచడానికి నేరేడు దివ్యౌషధంలా పనిచేస్తుందని కొన్ని అధ్యయనాలు తేల్చాయి. కాలేయం పనితీరుని మెరుగు పరచడంలో వీటిల్లో ఉండే యాంటాక్సిడెంట్లు కీలకంగా పనిచేస్తాయని కొన్ని అధ్యయనాలు పేర్కొంటున్నాయి.

• హెమరాయిడ్స్ : నేరుడు పండ్లను క్రమం తప్పకుండా రెండు మూడు నెలలో తీసుకుంటే హెమరాయిడ్స్ వల్ల రక్తస్రావంను నివారిస్తుంది. 

• బెడ్ వెట్టింగ్:  చిన్న పిల్లలు రాత్రుల్లో బెడ్ వెట్టింగ్ చేస్తుంటే అర టేబుల్ స్పూన్ నేరుడు గింజల పౌడర్ ను నీళ్ళలో మిక్స్ చేసి రోజుకు రెండు సార్లు ఇవ్వడం వల్ల రెండు మూడు వారాల్లో ఈ అలవాటును మానుకుంటారు.

• మూత్ర సంబంధ సమస్యలకు : మూత్రాశయ సంబంధిత సమస్యలకు నేరేడు పండు మంచి మందుగా పనిచేస్తుంది. మూత్రం రాక ఇబ్బంది పడుతున్నప్పుడు నేరేడు తింటే మంచిదని పలువురు వైద్యులు చెబుతు న్నారు. అవి మూత్ర విసర్జన సాఫీగా అయ్యేలా చూస్తాయంటున్నారు.

☆ నేరేడు పళ్ళ యొక్క దుష్ప్రభావాలు : - 

ఇప్పటివరకు మనం నేరేడు పళ్ళ  యొక్క అనేక ప్రయోజనాలను తెలుసుకున్నాము. ఏదేమైనా, నియంత్రణ లేని వినియోగం ఈ క్రింద వివరించబడిన కొన్ని దుష్ప్రభావాలకు కారణం కావచ్చు.

• వగరు రుచి కారణంగా, సులభంగా నేరేడు గొంతులో నొప్పిని కలిగించవచ్చు. కాబట్టి సీజన్ మారుతున్న సమయంలో నేరేడు తినకూడదని సిఫార్సు చేయబడుతుంది.

• ఉబ్బసం ఉన్నవారికి నేరేడు పళ్ళ అతి వినియోగం వలన ఊపిరి ఆడకపోవచ్చు, ఇది దీర్ఘకాలికంగా లేదా తీవ్రంగా ఉండవచ్చు.

• కొంతమందిలో నేరేడు వినియోగం వలన కొన్ని అలెర్జీలు అభివృద్ధి చెందవచ్చు. అటువంటప్పుడు, తినడాన్ని ఆపివేసి, వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించండి.

• నేరేడులో ఉండే అనేక విటమిన్లు మరియు ఖనిజాల కారణంగా, బలహీనమైన జీర్ణవ్యవస్థ ఉన్నవారిలో కడుపు నొప్పి కలిగించవచ్చు. కాబట్టి ఈ పండు వినియోగాన్ని నియంత్రణలో   ఉంచడం మంచిది.